Παρασκευή, 4 Αυγούστου 2017

Γκρεμίσματα... στάχτη, καπνός κουφάρια... 1826



«...Τι είπες ωρέ; Τ' άρματα; Ούτε να το αναφέρεις !
Όλοι εδώ να ταφούμε, αν είναι να γένει κάτι τέτοιο.
Δεν ξέρετε ότι τ' άρματα οπού τα βαστούμεν προ 
τρακόσια χρόνια, τα έχομε εις το ζωνάρι όλοι 
όσοι είμαστεν εδώ;…».
απαντά το Μεσολόγγι όταν οι Τούρκοι ζητούν 
να παραδώσουν τ' άρματα οι εγκλισμένοι.



1826

                 Ο Τουρκοαιγυπτιακός ο στόλος
                 στο Μεσολόγγι είναι όλος
                 και μήνες το πολιορκεί....

                 Οι υπερασπιστές του...
                                                   [έχουν αποκοπεί
                 από επικοινωνία, εφόδια,
                                                  [κι έχουν αποκλειστεί...

                 Η υπεροπλία του εχθρού δεν άφηνε να πλησιάσει
                 ο στόλος ο Ελληνικός για να τους εφοδιάσει...
                 Μοιάζουνε με φαντάσματα... 
                                                       [μήνυσε ο Καραισκάκης
                 ''εις το εκτελεστικόν* πολλάκις''.                                        *κυβέρνηση

Το σώμα τους αδύνατο μα δυνατή η ψυχή
μάταια τόσος στρατός..
                                για μήνες τους πολιορκεί.


Η πείνα κι η εξάντληση πριν βγάλει νικητή,
μια λύση υπήρχε..
                        επίθεση, κι είχε αποφασιστεί
η ηρωική η έξοδος, η ηρωική η τρέλα..
με Νότη Μπότσαρη και με Κίτσο Τζαβέλα.


                Με ελευθερία ή θάνατος να είν' το σύνθημά τους
                μαζί με τους γυναίκες τους, μαζί με τα παιδιά τους
                πέφτουνε πάνω στον εχθρό, χτυπούν σαν λυσσασμένοι
                και είναι ήδη ελεύθεροι, οι πολιορκημένοι !!

                Μα τους ηρωικούς, τους άτυχους Μεσολογγίτες,
                "Εφιάλτες", οι ίδιοι πάντοτε διαχρονικοί αλήτες,
                ρουφιάνεψαν,
                                [το σχέδιο που 'χαν καταστρώσει...                        
                 Στους προαιώνιους μας εχθρούς
                                                             [τους είχαν παραδώσει...                 

Των Ιμπραήμ και Κιουταχή,           
του Αυγυπτίου δηλαδή
και του Οθωμανού πρώην Βελή,
οι δύο πάνοπλοι στρατοί
πούχαν συνασπιστεί,
δεν εσταθήκαν ικανοί
να ανακόψουν την ορμή
των Μποτσαραίων και αρκετοί
διασπάσανε την εχθρική γραμμή..

Όσοι 'χανε παγιδευτεί             
και ήτανε οι πιο πολλοί,
σε φονικές οδομαχίες
στους δρόμους μα και στις πλατείες
πέφτουν ηρωικά...
            [κι Ευρωπαίοι επιτέλους,
αποφασίζουν να βάλουνε,
                             [τίτλους τέλους...



Στέκει ο Σουλιώτης ο καλός παράμερα και κλαίει:
«Έρμο τουφέκι σκοτεινό, τί σ’ έχω 'γω στο χέρι;    

Oπού συ μούγινες βαρύ κι’ ο Aγαρηνός το ξέρει.»
 
Διονύσιος Σολωμός
                       

        Η Αγγλία με τη Ρωσία,
                    [πρωταγωνιστούν εδώ,
        μ' ένα πρωτόκολλο* ιστορικό,                    *της Πετρούπολης
        που παρά την αοριστία του,
        μετρούσε η σημασία του
        καθώς το έθνος αναστούσε
        αφού αποφασίσαν δράση
        και τούτη είν' η πρώτη φάση

        ώστε οι Τούρκοι να εννοήσουν...
        πως λεύτεροι οι γραικοί θα ζήσουν..

Δαυίδ κατά Γολιάθ φαινόνταν, 
είτε κερδίζονταν είτε χανόνταν
οι μάχες μας, στους Ευρωπαίους,
και στίχους φλογάτους,
                    [του Βύρωνα ωραίους,
διαβάζανε, που τους συγκινούσαν, 
και ίσως και ενοχές
  [από την 4η σταυροφορία να ξυπνούσαν.



Αν τη νιότη σου λυπάσαι, γιατί θέλεις πλειό να ζεις;

Της τιμής εδώ είν’ τάφος τρέξε αυτού να σκοτωθείς.

Δεν σου μένει παρά να εύρεις ό,τι εγύρευες παντού,

και να εύρεις δεν μπορούσες, μνήμ’ ανδρός πολεμικού.

Βρίσκοντας το, κύττα γύρω, πιάστ’ τη θέση που ποθείς,

για τη δόξα πολεμώντας, πέσ’ εκεί ν’ αναπαυθείς».

Λόρδος Βύρων
                                   
Μετά τη σφαγή των Μεσολογγιτών
κάποιες χιλιάδες μαχητών
υπό τον Καραϊσκάκη
πολεμήσαν με γινάτι
τους Τούρκους στην πολιορκία
της Ακροπόλεως και εν συνεχεία
αφού 'χαν τώρα εμψυχωθεί
που στη Ρωσία είχε μπει 
εκείνη η υπογραφή,
για την Αράχωβα κινούν
και τον εχθρό εκεί νικούν,
τους Τούρκους που υποχωρούν.

Μια νίκη καθοριστική
για την Επανάσταση αυτή,
που «έπνεε τα λοίσθια»
και φούσκωσε ξανά τα στήθια
των μαχητών των μουδιασμένων,
λόγω του πλήθους των χαμένων
στο ηρωικό το Μεσολόγγι...

Αντήχησαν βουνά και λόγγοι
για της Ρούμελης τον αετό,
και το κατόρθωμα  αυτό
ταρακουνάει τους Ευρωπαίους
τους θαυμαστές....
                   του αρχαίου κλέους.

Δεν πήγαν πίσω κι οι Μανιάτες

που είδανε του Μπραήμ τις πλάτες
σαν άτακτα οπισθοχωρούσε
και ενισχύσεις εζητούσε.          

                                                   συνεχίζεται



* Οι "Σκέψεις... λεύτερες πολιορκημένες" είναι το 2ο μέρος της τριλογίας  
''ιστορίες & υστερίες της Ιστορίας'', και αναφέρεται στα χρόνια 1821 - 1938. 
Συνεργάστηκαν οι Π. Β. Ματαράγκας και Κ. Γ. Ραπακούλια
_______________________________________________________________



* Τον Ιανουάριο του 1824 την ημέρα των γενεθλίων του ο Λόρδος Βύρων που βρίσκεται στο Μεσολόγγι, ευχαριστημένος που δεν έμεινε αδρανής γράφει τους στίχους που αναφέρονται πιο πάνω στην ανάρτηση. Τον Απρίλιο του ιδίου έτους πεθαίνει. Τη μετάφραση των στίχων του Λόρδου Βύρωνα κάνει ο Σπυρίδων Τρικούπης.

«Αν είμαι ποιητής, το χρωστάω στον αέρα της Ελλάδας» δηλώνει ο Μπάιρον.

Η υποδοχή του Λόρδου Βύρωνα στο Μεσολόγγι, Δεκέμβρης  1823 -
Με το μαύρο παλτό ο Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος

Πηγές πληροφόρησης:

- Ιστορία του Μεσολογγίου, του Νικολάου Δ. Μακρή

- Ιστορικά της Ελληνικής Παλιγγενεσίας, του Μιχαήλ Οικονόμου
- Απομνημονεύματα Αρτεμίου Μίχου
- Απομνημονεύματα Νικολαόυ Σπηλιάδου
- Ελληνικά Χρονικά, Εφημερίς εκδοθείσα εν Μεσολλογίω - εκδότης ο Ελβετός Ιάκωβος Μάγερ
- History of the Greek revolution
- Απομνημονεύματα του μισθοφόρου τού Ιμπραήμ καί μασόνου Ιωάννη Ρωμαίη (Giovanni Romei), "Δελτίον Ιστορικής καί Εθνολογικής Εταιρείας Ελλάδος", Αθήνα 1982, Γιάννης Κορίνθιος (Jannis Korinthios)
__________________________________

* Τό Μεσολόγγι είναι άριστα οχυρωμένο καί εξοπλισμένο μέ 48 πυροβόλα. Τό μισό τής περιμέτρου του, τό προστάτευαν τά ρηχά νερά τής λιμνοθάλασσας καί τό υπόλοιπο μισό ένα τείχος τριών μέτρων μέ μία τάφρο μπροστά του, η οποία επικοινωνούσε μέ τή λιμνοθάλασσα. O μηχανικός Μιχαήλ Kοκκίνης μέ καταγωγή από τήν Χίο καί μέ σπουδές στή Γαλλία, ήταν εκείνος πού είχε αναλάβει τήν κατασκευή τών τειχών τού Μεσολογγίου, υπό τήν επίβλεψη τών Βύρωνα, Μαυροκορδάτου, Σπανιολάκη, Μάγερ καί Πεταλά, τήν άνοιξη τού 1823. 
Ο μόνος πού είχε μιλήσει περιφρονητικά γιά τήν οχύρωση τού Μεσολογγίου, ήταν ο Βρετανός πρόξενος Green, πού δήλωσε ότι ''..δέν αξίζει κανένας νά τήν ονομάζει οχύρωση.''

Ο λαός τού Μεσολογγίου εργάστηκε νυχθημερόν γιά νά κατασκευάσει τό επταγωνικό τείχος τής ξηράς, ακολουθώντας πιστά τίς εντολές τού αρχιμηχανικού, τόν οποίον καί υπεραγαπούσε. Γιά τίς δυνατότητες εκείνης τής εποχής καί τά υποτυπώδη μέσα πού υπήρχαν, η κατασκευή τού τείχους τού Μεσολογγίου αποτέλεσε έναν πραγματικό άθλο. 


Ο Κοκκίνης έδωσε ονόματα επιφανών Eλλήνων καί ξένων στούς προμαχώνες πρός τιμήν των. Όπως του Kανάρη, Σκεντέρμπεη, Pήγα, Mακρή, Γουλιέλμου τής Oράγγης, Mάρκου Mπότσαρη, Kοραή, Φραγκλίνου (Tερρίμπιλε), Γουλιέλμου Tέλλου, Bύρωνος, Mιαούλη ενώ στή βραχονησίδα Μαρμαρού, δυτικά τής πόλης, είχε κατασκευάσει έναν προμαχώνα πρός τιμήν τού Σαχτούρη. Eκτός από τούς προμαχώνες τών τειχών, ο Kοκκίνης κατασκεύασε επάκτια κανονοστάσια στίς θέσεις: Λητροβιό, Aνεμόμυλο, Mπούρμπαχη, Δουγάνα καί Γιαξίμη. 

Στήν Προκοπάνιστο νησίδα χίλια μέτρα νοτίως τής πόλεως καί στήν γραμμή διαχωρισμού τής λιμνοθάλασσας μέ τόν Πατραϊκό Kόλπο, θέση μέ στρατηγική σημασία, ο Kοκκίνης μέ χρηματική ενίσχυση τού Λόρδου Bύρωνος είχε κατασκευάσει οχυρό τό οποίο ονόμασε "Φρούριο Bύρων". 
Στις 20 Ιουλίου 1825 οι Τούρκοι κυριεύουν την Προκοπάνιστο.


* Η Πολιορκία του Μεσολογγίου ξεκινά, "Τό Μεσολόγγι ή τό κεφάλι σου", είναι η εντολή πού δίνει ο πατισάχ καί παντοδύναμος σουλτάνος τής Οθωμανικής Αυτοκρατορίας Μαχμούτ Β'... στον Κιουταχή όπως έλεγαν τον Ρεσίτ πασάς που γνώριζε πολύ καλά τί σήμαινε αυτή η διαταγή, αφού δεκάδες ήταν οι πασάδες πού είχαν πληρώσει τίς αποτυχίες τους μέ τό κεφάλι τους. 
Βρισκόμαστε στις αρχές του 1825...


Ο Κιουταχής στρατοπεδεύει έξω από τή βολή τών πυροβόλων τού Μεσολογγίου καί αμέσως φρόντισε νά κατασκευάσει ελικοειδείς τάφρους γύρω από τό στρατόπεδο. Γιά νά αποφύγει ξαφνικές επιθέσεις εκ μέρους τών Ρωμιών, τοποθέτησε φρουρές στά δερβένια (στενά περάσματα), ώστε νά εξασφαλίσει τά νώτα του καί εξαπέστειλε 5000 άνδρες νά καταλάβουν τά Σάλωνα (Άμφισσα) ώστε νά μήν απειληθεί από τούς οπλαρχηγούς τής Ανατολικής Ρούμελης. 
Μέ τή βοήθεια Γάλλων καί Αυστριακών μηχανικών άρχισε τήν κατασκευή υπονόμων, χαρακωμάτων καί χωμάτινων λόφων κοντά στά τείχη τού Μεσολογγίου. Εκεί κατασκεύασε κανονιοστάσια καί τοποθέτησε πυροβόλα ώστε νά κάνει όσο τό δυνατό πιό στενή τήν πολιορκία τής πόλης. Γιά τήν εκτέλεση αυτών τών εργασιών είχε στή διάθεσή του χιλιάδες Χριστιανούς σκλάβους, αφού οι Αλβανοί καί οι Τούρκοι στρατιώτες πού διέθετε δέν καταδέχονταν νά τίς εκτελέσουν.

Στίς 20 Απριλίου 1825, άρχισε ο βομβαρδισμός τής πόλης από τό οθωμανικό πυροβολικό, στό οποίο απαντούσαν μέ ευστοχία οι Έλληνες πυροβολητές τού Μεσολογγίου. Οι κανονιές αντηχούσαν στό Χλεμούτσι καί τίς άκουγε ο Νικόλαος Κασομούλης καθώς κατευθυνόταν στό Μεσολόγγι, όπου πολεμούσαν κιόλας δύο αδέλφια του. Οι κανονιές αντηχούσαν καί στή Ζάκυνθο, όπου βρισκόταν ο εθνικός μας ποιητής Διονύσιος Σολωμός. 

Οι Έλληνες σημάδευαν τούς σκλάβους πού εκτελούσαν τίς αγγαρείες καί τίς κατασκευές τών χαρακωμάτων. Μία ημέρα κάποιοι απελπισμένοι από τό μαστίγωμα τών φρουρών καί από τίς φονικές βολές τής φρουράς, ανέβηκαν σέ ένα λόφο καί φώναξαν: "Είμαστε Χριστιανοί καί ομογενείς σας. Σκοτώστε μας γιά νά πάρουν τέλος τά βάσανά μας." Καί τότε σταμάτησαν οι πυροβολισμοί.

Στίς 6 Μαΐου 1825, οι Έλληνες επιχείρησαν τήν πρώτη τους έξοδο, (
έτοιες εξόδους επιχειρούσαν συχνά), η οποία προκάλεσε πανικό στόν εχθρό. Από εκείνη τήν ημέρα οι κανονιοβολισμοί τού εχθρού συνεχίζονταν καθημερινά προξενώντας θανάτους καί τραυματισμούς στούς "Ελεύθερους Πολιορκημένους". 



* Η έξοδος του Μεσολογγίου, Τήν 6η Απριλίου 1826 οι οπλαρχηγοί καί οι προεστοί παίρνουν τή μεγάλη απόφαση θά πραγματοποιήσουν Έξοδο, περίπου δύο ώρες μετά τό σούρουπο τής 10ης Απριλίου 1826, Σάββατο τού Λαζάρου πρός Κυριακή τών Βαΐων. 
Τούς αιχμαλώτους όμως μουσουλμάνους καί Χριστιανούς τούς θανάτωσαν όλους, ιδιαίτερα μετά τήν απόδραση δύο από αυτών, οι οποίοι φέρεται νά πρόδωσαν τό μυστικό τής εξόδου στούς πασάδες.

* Η Προδοσία, Ο ''αντιπερισπασμός'' που έχει αναλάβει ο Καραϊσκάκης, είναι να επιτεθεί από τις πλαγιές του Ζυγού. για να τραβήξει την προσοχή των πολιορκητών.  Τελικά όμως δεν τα καταφέρνει αφού ο Ιμπραήμ είναι καλά πληροφορημένος για τα σχέδια των πολιορκημένων. 

Η ογκώδης μάζα των Ελλήνων ξεκινά στις δύο τα μεσάνυχτα την Έξοδο, με αρχηγό τον Αθανάσιο Ραζή- Κότσικα... όμως οι άνδρες του Ιμπραήμ και του Κιουταχή έχουν ειδοποιηθεί, έχουν κλείσει  τις ντάπιες (προμαχώνες) που είχαν ορίσει ως περάσματα οι Μεσολογγίτες. 

* Μεσολογγίου έξοδος - Χρονικό, Τό βράδυ τής 10ης Απριλίου 1826, χίλιοι περίπου στρατιώτες τής φρουράς, βγήκαν κρυφά από τίς γέφυρες καί κρύφτηκαν στήν τάφρο περιμένοντας τό σύνθημα από τά ρουμελιώτικα στρατεύματα τού Ζυγού. Αυτοί οι χίλιοι θά κτυπούσαν πρώτοι τά χαρακώματα τών εχθρών. Δέν άργησαν νά ακούσουν τήν ομοβροντία τών όπλων τών Ρουμελιωτών, τήν οποία υπολόγισαν ότι προήλθε από τό μοναστήρι τού Αγίου Συμεών ή Άη Συμιού, όπως τόν έλεγαν τότε οι Μεσολογγίτες.

Πρώτος ξεκίνησε ο Νότης Μπότσαρης μέ τούς γενναίους Σουλιώτες του, φωνάζοντας "Εμπρός! Θάνατος εις τούς βαρβάρους!". Οι δύο του σημαιοφόροι Αργύρης καί Ελένη Μπαϊρακτάρη, ήταν μπροστά γιά νά καθοδηγούν όσους ακολουθούσαν μέσα στό σκοτάδι τής νύκτας. Η σημαία πού οδηγούσε τούς Έλληνες ήταν δώρο τής Μεγάλης Αικατερίνης τής Ρωσίας στόν μεγάλο αδελφό τού Νότη καί πρωτότοκο γιό τού Γιώργη Μπότσαρη, τόν Τούσια Μπότσαρη, ο οποίος είχε πεθάνει νεώτατος τό 1792.

Οι Σουλιώτες άνοιξαν τόν δρόμο μέ τά σπαθιά στό χέρι. Ακολούθησαν οι άλλες δύο κολώνες. Μά οι Έλληνες είχαν πολλές απώλειες. Οι Τουρκοαιγύπτιοι τού Ιμπραήμ καί οι Τουρκαλβανοί τού Κιουταχή τούς περίμεναν κρυμμένοι μέσα στό σκοτάδι καί τούς έριχναν βροχή τά βόλια. Η κολώνα τού Νότη Μπότσαρη κινήθηκε πρός τό Μποχώρι (Ευηνοχώρι), όπου ήταν τό στρατόπεδο τών Αιγυπτίων καί η κολώνα τού Δημητρίου Μακρή κινήθηκε πρός τό Αιτωλικό, όπου καραδοκούσαν τά στρατεύματα τού Κιουταχή.

Ο Κίτσος Τζαβέλας προσπάθησε νά πηδήσει μέ τό άλογό του πάνω από τήν τάφρο, αλλά δέν τά κατάφερε καί έπεσε μέσα σέ αυτή. Τό άτυχο ζώο κόλλησε στήν λάσπη καί πέθανε, αλλά ο αναβάτης κατόρθωσε νά γλυτώσει καί μέ τούς στρατιώτες του στό πλευρό του, όρμησε κατά τών εχθρών. 

Ξαφνικά ακούστηκε μία φωνή: "Οπίσω, οπίσω! Εις τούς τόπους σας, εις τά κανονοστάσια!". Κανείς δέν μπορεί μέ σιγουριά νά πεί ποιός φώναξε. Τό μόνο σίγουρο είναι ότι προκλήθηκε αναστάτωση, καθώς πολλοί νόμιζαν ότι υπήρχε αλλαγή στό σχέδιο, καί γύρισαν πίσω στό Μεσολόγγι, τό οποίο όμως είχε πλημμυρίσει από τούς στρατιώτες τού Αλλάχ, πού είχαν μπεί στήν πόλη από τίς αφύλακτες ντάπιες. Η σφαγή πού ακολούθησε ήταν τρομερή. Η εντολή ήταν μαχαίρι γιά όλους τούς άνδρες άνω τών δέκα ετών καί ερήμωση τής πόλης τών γκιαούρηδων. Οι στρατιώτες τού Αλλάχ έκοβαν μύτες, αυτιά, κεφάλια γιά νά παραλάβουν τήν αμοιβή τους από τούς πασάδες τους καί αυτοί μέ τή σειρά τους, θά τά έστελναν στόν πατισάχ τους. 

''Τρεις χιλιάδες 3000 ζευγάρια αυτιά καί χιλιάδες κεφάλια αλατισμένα καί σφραγισμένα μέσα σέ βαρέλια, λέει ο φιλότουρκος Ιταλός πρόξενος τής Αυστρίας, αββάς Βιτσέντσο Μικαρέλλι, εστάλησαν πεσκέσι στόν εκπρόσωπο τής παγκοσμιοποίησης εκείνης τής εποχής σουλτάνο Μαχμούτ Β', γιά νά τά κάνει πατσά νά τά φάει, όπως θά έλεγε καί ο στρατηγός Μακρυγιάννης. 
Ο καθολικός ιερέας σέ επιστολή του στόν πάπα γράφει ότι: ''όλοι οι άρρενες άνω τών 12 ετών εσφάγησαν... η ελληνική επανάσταση βαίνει στό τέλος της γιά τό καλό τής ανθρωπότητας''. 
Η υποκρισία τής καθολικής εκκλησίας σέ όλο της τό μεγαλείο. 

Κόλαση σωστή τό Μεσολόγγι. Γκρεμίσματα, στάχτη, καπνός, κουφάρια καί τά σοκκάκια γεμάτα μέ αίματα. Μά ο αφανισμός τών Χριστιανών δέν είναι τόσο εύκολος. Οι άντρες ταμπουρώνονται έστω καί πρόχειρα στά σπίτια καί αρχίζουν νά αντιστέκονται. Μπόλικοι αλλόθρησκοι σκοτώνονται. Πολλοί Τουρκαραπάδες τραβάνε κατά τά Καψαλέικα σπίτια. 

Εκεί έχει κλειστεί ο Καψάλης καί τούς προσμένει. Γιά νά προκαλέση ο γέρο Χρήστος τόν εχθρό, βγαίνουν οι γυναίκες στά παράθυρα. Αυτές προτιμάει ο εχθρός γιά νά τίς πουλήση στά σκλαβοπάζαρα. Συνάζονται γύρω αρκετοί Τούρκοι. Από κοντά τρέχουν καί οι Αραπάδες. Πού νά ξέρουν τί τούς καρτεράει.

Ο Καψάλης παρακολουθεί από τό παράθυρο. Οι συναγμένοι ολόγυρα είναι τόσοι πού τόν φτάνουν πιά. Μέ τό δαυλό αναμμένο στό χέρι, μπαίνει στή μπαρουταποθήκη. Από κοντά του πηγαίνουν πολλοί από εκείνους πού έχουν κλειστεί μαζύ του. Έφτασε η στιγμή τής μεγάλης θυσίας.

- "Μνήσθητί μου Κύριε!"

Ο Καψάλης ζυγώνει τό δαυλό σέ ένα ανοιχτό μπαρουτοβάρελο. Λάμψη, καπνός καί κρότος τραντάζει τή γή. Η φωτιά σμίγει γή καί ουρανό. Κουνιέται συθέμελα ο τόπος. Ολοτρόγυρα τά πάντα σωριάζονται. Σέ μεγάλη περιοχή γκρεμίζονται τά σπίτια. Καί κάτω από τά γκρεμίσματα αμέτρητα κουφάρια.




* «Τα κεφάλια του Σαραγιού»,   έργο του Βίκτωρος Ουγκώ που αφιερώνει στο Μεσολόγγι στα 1826, όπου εμφανίζονται μεταξύ των 6000 κεφαλών, που είχαν αποσταλεί στο σαράγι να συνομιλούν μεταξύ τους τα τρία κεφάλια του Μάρκου Μπότσαρη, του Επισκόπου Ρωγών Ιωσήφ και του Κωνσταντίνου Κανάρη, και προειδοποιεί: «Αν η Ευρώπη, πενθούσα, δεν ακολουθήσει τα ίχνη απ’ το αγνό αίμα μέχρι το Σαράι, ο Παντοδύναμος Θεός, ''άσχημα'', θα της επιφυλάξει...

* Ο λόρδος Βύρων (Byron), Με την ποίησή του ενίσχυσε το φιλελληνικό ρεύμα, ήδη πριν από την Επανάσταση και με τον πρόωρο θάνατό του στο Μεσολόγγι το 1824, συντάραξε τον κόσμο όλο.  


* Το πρώτο επίσημο διπλωματικό έγγραφο που αναγνώριζε πολιτική ύπαρξη στην Ελλάδα. 
 Δεκατέσσερις ημέρες μετά την έξοδο υπογραφόταν στην Πετρούπολη το  Πρωτόκολλο.  Οι συνθήκες στο διεθνές διπλωματικό πεδίο είχαν ωριμάσει προς αυτή την κατεύθυνση. 
Σύμφωνα με αυτό οποίο η Βρετανία και η Ρωσία ανελάμβαναν να μεσολαβήσουν στη σύγκρουση. Το Πρωτόκολλο δεν ήταν πρότυπο στο είδος του (ο Κάνινγκ το χαρακτήρισε «όχι πολύ αριστοτεχνικά συντεταγμένο») και ιδιαίτερα αόριστο. Ναι μεν τα μέλη όριζαν να δράσουν, αλλά δεν καθόριζαν τον τρόπο της ενδεχόμενης δράσης τους.

Οι ελληνικές επιτυχίες είχαν παρουσιάσει την Επανάσταση στην Ευρώπη πολύ πιο σπουδαία απ' ό,τι λογιζόταν, οι σφαγές και οι καταστροφές των Τούρκων δυνάμωσαν τη συμπάθεια για το ελληνικό έθνος (χαρακτηριστική η περίπτωση του λόρδου Βύρωνα που άφησε την τελευταία του πνοή επί ελληνικού εδάφους), η επιτήδεια εργασία του Μαυροκορδάτου συνέβαλε στη διαμόρφωση της κοινής γνώμης υπέρ της Ελλάδας στη Δύση και η καίρια διπλωματική παρέμβαση του Καποδίστρια έφερε αποτέλεσμα την αναχώρηση του ρώσου πρεσβευτή Στρογκανόφ από την Κωνσταντινούπολη ήδη από τον Ιούλιο του 1821.
Κυρίως όμως οι μεγάλες δυνάμεις στράφηκαν στην υιοθέτηση ενός παρεμβατικού ρόλου, όχι μόνο γιατί θίγονταν τα εμπορικά τους συμφέροντα αλλά και γιατί η καθεμιά φοβόταν ότι η άλλη θα κατάφερνε να στρέψει τη συνεχιζόμενη σύγκρουση προς δικό της πολιτικό όφελος.





 σκέψεις..λεύτερες 
   πολιορκημένες   
            

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου